Η Ζάκυνθος, το «Φιόρο του Λεβάντε» (Fior di Levante), είναι το νοτιότερο νησί του Ιονίου και ένα από τα πιο όμορφα μέρη της Ελλάδας: με επιβλητικούς βράχους, καταγάλανα νερά, ένα πλούσιο πολιτιστικό παρελθόν και μια ζωντανή εκπαιδευτική κοινότητα, που υπηρετούμε καθημερινά ως Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Ιστορία
Η Ζάκυνθος κατοικείται από την προϊστορική εποχή. Αναφέρεται ήδη στον Όμηρο («ὑλήεσσα Ζάκυνθος», δασώδης Ζάκυνθος) και η αρχαία πόλη χτίστηκε στη θέση του σημερινού κάστρου, στον λόφο της Μπόχαλης. Στα ιστορικά χρόνια πέρασε από τους Αθηναίους, τους Μακεδόνες και τους Ρωμαίους και αργότερα από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
Το 1484–1485 πέρασε στους Βενετούς, που την κατείχαν ως το 1797 και άφησαν βαθιά τη σφραγίδα τους στην αρχιτεκτονική, στη μουσική και στα ήθη του τόπου. Ακολούθησαν γαλλική, ρωσοτουρκική και ξανά γαλλική κατοχή, και από το 1809 η βρετανική προστασία, μέχρι την ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα στις 21 Μαΐου 1864.
Τον Αύγουστο του 1953 οι καταστροφικοί σεισμοί των Ιονίων ισοπέδωσαν σχεδόν ολόκληρη την πόλη. Η Ζάκυνθος ξαναχτίστηκε διατηρώντας το σχέδιο και, σε μεγάλο βαθμό, την όψη της παλιάς πόλης — με τα στοιχεία της Βενετσιάνικης αρχιτεκτονικής.
Πολιτισμός
Η Ζάκυνθος είναι γνωστή ως πατρίδα ποιητών, ζωγράφων και μουσικών. Εδώ γεννήθηκαν ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός (1798), ο συγγραφέας του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν», που έγινε ο εθνικός ύμνος, ο ποιητής Ανδρέας Κάλβος και ο Ούγκο Φόσκολο. Η Επτανησιακή Σχολή ποίησης και ζωγραφικής άνθισε εδώ και στα γειτονικά νησιά.
Η μουσική παράδοση είναι ζωντανή: οι καντάδες, οι χορωδίες και οι φιλαρμονικές διατηρούν την παράδοση που άφησε η μακρά περίοδος της βενετικής και επτανησιακής ιστορίας.
- Μουσείο Σολωμού και επιφανών Ζακυνθίων στην πλατεία Αγίου Μάρκου.
- Βυζαντινό Μουσείο στην πλατεία Σολωμού, με σπουδαίες εικόνες της Επτανησιακής Σχολής.
- Ναός του Αγίου Διονυσίου, του πολιούχου της Ζακύνθου (γιορτή στις 24 Αυγούστου και στις 17 Δεκεμβρίου).
- Αποκριές και παραδοσιακές γιορτές σε όλο το νησί.
Εκπαίδευση
Η παιδεία έχει πολύ βαθιές ρίζες στη Ζάκυνθο, χάρη στην πνευματική παράδοση των Επτανήσων. Σήμερα η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ζακύνθου υποστηρίζει τα Δημοτικά Σχολεία και τα Νηπιαγωγεία του νησιού, τους εκπαιδευτικούς και τις οικογένειες.
- Το νησί έχει Δημοτικά Σχολεία και Νηπιαγωγεία σε πόλη και χωριά· τα στοιχεία τους βρίσκονται στον Κατάλογο Σχολείων.
- Ο Οδηγός «Τι χρειάζεστε;» συγκεντρώνει διαδικασίες, έντυπα και επαφές.
- Οι σχολικές εκδρομές και οι σχολικές δραστηριότητες αξιοποιούν τον πλούτο του τόπου (μουσεία, Θαλάσσιο Πάρκο, μνημεία).
Τουρισμός
Ο τουρισμός είναι ο βασικός πυλώνας της οικονομίας του νησιού. Η Ζάκυνθος υποδέχεται κάθε καλοκαίρι επισκέπτες από όλον τον κόσμο, χάρη στο διεθνές αεροδρόμιο «Διονύσιος Σολωμός», στο λιμάνι της πόλης και στη σύνδεση με την Κυλλήνη. Γνωστοί προορισμοί είναι ο Λαγανάς, το Τσιλιβί, το Καλαμάκι, ο Βασιλικός, το Αργάσι και οι Αλυκές, αλλά και τα πιο ήσυχα χωριά του βορρά και του κέντρου. Εκτός από τη θάλασσα, αξίζει να γνωρίσει κανείς το ορεινό, πράσινο εσωτερικό, τα ελαιόδεντρα, τους αμπελώνες και τα πέτρινα χωριά.
Αξιοθέατα
- Κάστρο Ζακύνθου (Μπόχαλη) — βενετσιάνικο κάστρο με θέα σε όλη την πόλη και τον κόλπο.
- Πλατείες Σολωμού και Αγίου Μάρκου — η καρδιά της πόλης, με τα μουσεία και τα καφέ.
- Μονή Αναφωνήτριας — ιστορικό βυζαντινό μοναστήρι στον βορρά.
- Πηγές πίσσας του Κερίου — φυσικό φαινόμενο που περιγράφει ήδη ο Ηρόδοτος.
- Ξύγκια — θειούχες πηγές που χύνονται στη θάλασσα, στην ανατολική ακτή.
- Μαραθονήσι και Γέρακας — παραλίες φωλιάσματος της χελώνας, μέσα στο Θαλάσσιο Πάρκο.
Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου
Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου (ιδρύθηκε το 1999) προστατεύει τον κόλπο του Λαγανά και τις γύρω ακτές — τον σημαντικότερο χώρο φωλιάσματος της χελώνας Caretta caretta στη Μεσόγειο. Στις παραλίες του Λαγανά, της Σεκάνιας, του Γέρακα, της Δάφνης, του Καλαμακίου και του Μαραθονησίου γεννούν τα θηλυκά την άνοιξη και το καλοκαίρι, και τα χελωνάκια βγαίνουν από τις φωλιές αργά το καλοκαίρι.
Στην περιοχή ζει και η απειλούμενη μεσογειακή φώκια (Monachus monachus) και φωλιάζουν σπάνια πουλιά. Οι Στροφάδες, μακριά στα νότια, ανήκουν επίσης στην προστατευόμενη περιοχή.
Δημογραφικά στοιχεία
| Στοιχείο | Τιμή |
|---|---|
| Μόνιμος πληθυσμός — απογραφή 2001 | 38.883 |
| Μόνιμος πληθυσμός — απογραφή 2011 | 40.759 |
| Μόνιμος πληθυσμός — απογραφή 2021 | 41.180 |
| Πόλη της Ζακύνθου (απογραφή 2011) | 9.772 |
| Ιστορικό μέγιστο / ελάχιστο πληθυσμού | 45.032 (1896) / 30.014 (1981) |
| Έκταση νησιού | ≈ 406 τ.χλμ. |
| Πυκνότητα πληθυσμού | ≈ 100 κάτοικοι/τ.χλμ. |
| Διοικητική οργάνωση | Περιφερειακή ενότητα Ζακύνθου (Περιφέρεια Ιονίων Νήσων) — ένας Δήμος, ο Δήμος Ζακύνθου |
Πηγή: Απογραφές Πληθυσμού της ΕΛΣΤΑΤ, όπως παρατίθενται στη Βικιπαίδεια. Ο πληθυσμός πολλαπλασιάζεται το καλοκαίρι λόγω του τουρισμού.
Γεύσεις και προϊόντα
Η ζακυνθινή κουζίνα συνδυάζει ελληνικά και ιταλικά στοιχεία. Δοκιμάστε μαντολάτο και παστέλι, το τοπικό ελαιόλαδο, τα κρασιά του νησιού (π.χ. Βερντέα), καθώς και τα παραδοσιακά τυριά και λουκάνικα.
Πώς φτάνετε
- Αεροπορικώς: διεθνές αεροδρόμιο Ζακύνθου «Διονύσιος Σολωμός», με πτήσεις από την Αθήνα και από πολλές πόλεις της Ευρώπης (κυρίως το καλοκαίρι).
- Οδικώς και ακτοπλοϊκώς: με πλοίο από την Κυλλήνη (Ηλεία) προς το λιμάνι της Ζακύνθου, και σύνδεση με την Κεφαλονιά μέσω Πεσσάδας–Αγίου Νικολάου.
Τα στοιχεία της σελίδας είναι ενδεικτικά· για επίσημα στοιχεία συμβουλευτείτε τις αρμόδιες υπηρεσίες.